Antifriz Seçimi ve Karışım Oranı

Antifriz, motorun içindeki ısıyı taşıyan sıvının en kritik parçasıdır. Adı "donmayı önleyen" anlamına gelse de işi bundan çok daha geniş: kaynama noktasını yükseltir, radyatör ve motor bloğundaki metalleri korozyona karşı korur, su pompası keçesini yağlar. Yanlış tip antifriz ya da fazla sulandırılmış bir karışım, motorun sessizce hasar görmesine yol açar. Aşağıda antifriz çeşitlerini, doğru karışım oranını ve değişim zamanını yeni başlayan biri için adım adım anlattık.

Antifriz Çeşitleri ve Renk Meselesi

Piyasadaki antifrizler, içerdikleri korozyon önleyici katkı paketine göre ayrılır. Renk sadece üreticinin tercihidir; renge göre alışveriş yapmak en sık yapılan hatadır.

• IAT (inorganik): Genellikle yeşil veya mavi. Eski araçlarda kullanılır. Ömrü kısadır, iki yılda bir değişmesi beklenir.
• OAT (organik asit): Genellikle turuncu, pembe veya mor. Uzun ömürlüdür, modern araçların büyük kısmında tercih edilir.
• HOAT (hibrit): Sarı, turkuaz veya yeşilin farklı tonları. Silikat ve organik asidi birlikte kullanır. Avrupa üretimi araçlarda sık görülür.
• Konsantre veya hazır karışım: Konsantre ürün saf antifrizdir, saf su ile seyreltilir. "Hazır" yazan ürünler zaten sulandırılmıştır, üzerine su eklenmez.

Doğru tipi bulmanın en güvenli yolu kullanım kılavuzudur. Kılavuzda genellikle bir üretici spesifikasyonu yazar. Bilmiyorsanız yetkili servise ya da yedek parça satıcısına araç modelini söylemek yeterlidir.

Farklı Antifrizleri Karıştırmak

Farklı katkı paketleri birbirine girdiğinde jelleşme ve tortu oluşabilir. Bu tortu radyatör peteklerini ve kalorifer radyatörünü tıkar. Acil durumda çok az miktarda farklı ürün eklemek yolda kalmaktan iyidir, ancak ilk fırsatta sistem boşaltılıp tek tip sıvı ile doldurulmalıdır.

Karışım Oranı Nasıl Ayarlanır

Konsantre antifriz asla saf olarak kullanılmaz. Saf antifrizin ısı taşıma kapasitesi sudan daha düşüktür; tek başına kullanıldığında motor daha kötü soğur. Su da tek başına donar ve korozyon yapar. Doğru oran ikisinin dengesidir.

Pratik kural: yarı yarıya karışım neredeyse her koşulda güvenlidir. %60'ın üstüne çıkmak koruma sağlamaz, tersine soğutmayı zayıflatır.

• Karıştırmak için saf su ya da damıtılmış su kullanın. Çeşme suyundaki kireç ve mineraller birikinti bırakır.
• Karışımı önce ayrı bir kapta hazırlayın, sonra sisteme dökün. Depoya sırayla döküp "karışır nasılsa" demek homojen sonuç vermez.
• Karışımın gücünü ucuz bir antifriz test cihazıyla (refraktometre veya hidrometre) ölçebilirsiniz. Kışa girmeden bir kez ölçmek yeterlidir.

Araç Antifrizi Ne Zaman Değiştirilir

Antifriz zamanla donma özelliğini korur ama koruma katkıları tükenir. Sıvı asitlenmeye başlar, metalleri yemeye başlar. Bu yüzden "donmuyor, o zaman iyidir" mantığı yanlıştır.

• IAT tipi: yaklaşık 2 yıl veya 40.000 km.
• HOAT tipi: yaklaşık 3–5 yıl.
• OAT / uzun ömürlü tipler: 5 yıl veya üretici kılavuzundaki kilometre.
• Su pompası, radyatör ya da termostat değişimi gibi sistemin boşaltıldığı her işlemden sonra sıvı tazelenir.

Takvimden bağımsız olarak değişim zamanının geldiğini gösteren işaretler:

• Sıvının rengi kahverengiye, çamur tonuna dönmüş.
• Genleşme deposunun dibinde tortu, yüzeyde yağlı film veya köpük var.
• Kalorifer eskisi gibi ısıtmıyor.
• Motor sıcaklık göstergesi normalden yukarıda geziyor.
• Sürekli seviye düşüyor; bu durumda sızıntı aranır. Aracın altını kontrol etmek ve park ettiğiniz yerde renkli leke olup olmadığına bakmak ilk adımdır.

Ekleme ve Değiştirme Sırasında Dikkat

1. Kapağı motor sıcakken açmayın. Basınçlı sıcak sıvı fışkırır ve ciddi yanık yapar. Motorun tamamen soğumasını bekleyin.
2. Seviyeyi genleşme deposundaki MIN–MAX işaretlerinden okuyun. Radyatör kapağını gereksizce açmayın.
3. Tam değişimde eski sıvı alt tapadan veya alt hortumdan boşaltılır, sistem saf suyla durulanır, sonra yeni karışım doldurulur.
4. Doldurduktan sonra hava alma işlemi yapılır: motor rölantide çalıştırılır, kalorifer en sıcağa alınır, seviye tekrar kontrol edilir. Hava kalırsa motor ısınır ama kalorifer üflemez.
5. Eski antifriz zehirlidir; lavaboya veya toprağa dökülmez. Yağ değişiminde olduğu gibi atık toplama noktasına bırakılır.
6. Tatlı kokusu hayvanları çeker. Yere damlayan sıvıyı hemen silin.

Antifriz kontrolü, soğutma sistemi ve radyatör bakımının ayrılmaz parçasıdır. Hortum kelepçelerine, radyatör peteklerinin temizliğine ve kapak lastiğine de aynı sırada bakmak iy