Radyatör Temizleme Nasıl Yapılır

Motor çalışırken büyük ısı üretir. Bu ısıyı dışarı atan sistemin kalbi radyatördür. İçinden soğutma sıvısı geçer, dışından hava. İki taraf da zamanla kirlenir. Kirlenen radyatör ısıyı atamaz, motor sıcaklığı yükselir. Doğru bir radyatör temizleme yöntemi ile bu sorunu daha ortaya çıkmadan önleyebilirsiniz. Aşağıda hem dış petek temizliği hem de sistemin iç yıkaması adım adım anlatılıyor.

Radyatör Neden Kirlenir?

Radyatörün iki farklı kir tipi vardır. Karıştırmamak önemli.

• Dış kirlilik: Böcek, yaprak, toz, çamur, yol tuzu. Petek aralıklarını tıkar, hava geçişini engeller.
• İç kirlilik: Kireç, pas, eski antifrizin çökeltisi, yağ karışması. Kanalları daraltır, ısı transferini düşürür.

Belirtiler genelde şöyle gelir:

• Sıcaklık göstergesi normalden yukarıda geziyor.
• Trafikte beklerken ısı yükseliyor, yolda düşüyor.
• Kalorifer üflüyor ama yeterince ısıtmıyor.
• Genişleme deposundaki sıvı kahverengi, bulanık ya da içinde tortu var.
• Fan sürekli devrede kalıyor.

Hazırlık ve Güvenlik

Soğutma sistemi basınç altında çalışır. Sıcakken kapağı açmak ciddi yanık demektir. Bu yüzden ilk kural nettir: motor tamamen soğuk olacak. Kapağa dokunmadan önce en az 2-3 saat bekleyin.

Gerekli malzemeler

• Uygun antifriz (araç üreticisinin istediği tip ve renk)
• Saf su veya damıtılmış su
• Radyatör iç temizleme sıvısı (flush)
• Geniş bir leğen veya toplama kabı
• Alçak basınçlı su, yumuşak fırça, basınçlı hava
• Eldiven, gözlük, huni, birkaç bez

Aracı düz zemine park edin. Kaputu açın, ön tampon bölgesini gözden geçirin. Bu arada aracın altına da bakın; yerde yeşil, turuncu ya da pembe leke varsa sızıntı vardır. Temizlik öncesi o sızıntıyı bulmak gerekir. Aksi halde doldurduğunuz yeni antifriz boşa gider.

Dış Temizlik: Petekleri Açmak

Çoğu ısınma şikâyeti sadece dış temizlikle çözülür. Sırası şöyle:

1. Radyatörün önüne ulaşın. Bazı araçlarda ön ızgara veya alt kaplama sökülmeden petek görünmez.
2. Elle ve pensle büyük yaprak, poşet, böcek kalıntılarını alın.
3. Yumuşak fırçayla peteklerin üzerinden yukarıdan aşağıya, kanatlara paralel hareket edin. Yana doğru bastırmak lamelleri kıvırır.
4. Su verirken basıncı kısık tutun. Yıkama tabancasını dayamayın, 30-40 cm mesafe bırakın.
5. Suyu tercihen motor tarafından öne doğru verin. Böylece kir girdiği yerden geri çıkar.
6. Basınçlı hava varsa aynı yönde kurutun.
7. Radyatörün arkasındaki klima kondenseri de kirlenir. Aynı işlemi ona da uygulayın. Klima performansı belirgin artar.

Kıvrılmış lameller varsa ince bir plastik kartla dikkatle düzeltin. Eğilmiş her kanat, kaybedilen soğutma alanıdır.

İç Yıkama: Sistemi Boşaltıp Temizlemek

Antifriz zamanla koruyucu özelliğini yitirir. Rengi bozulduysa ya da uzun süre değişmediyse iç yıkama sırası gelmiştir.

1. Boşaltın. Radyatörün alt köşesindeki tahliye tapasını açın. Yoksa alt hortum kelepçesini gevşetip hortumu çıkarın. Sıvıyı leğene alın.
2. Temizleyici ekleyin. Tapayı kapatın. Radyatör temizleme sıvısını ve üstüne saf suyu doldurun.
3. Motoru çalıştırın. Kaloriferi en sıcak kademede açın; böylece kalorifer peteği de yıkanır. Motor çalışma sıcaklığına gelsin, 10-15 dakika rölantide bekletin.
4. Soğutun ve boşaltın. Motoru durdurun, tamamen soğumasını bekleyin. Kirli sıvıyı tahliye edin.
5. Durulayın. Saf suyla doldurun, kısa süre çalıştırın, boşaltın. Çıkan su berrak olana kadar tekrarlayın. Genellikle iki tur yeter.
6. Doldurun. Doğru tip antifrizi üreticinin istediği oranda karıştırıp doldurun. Rastgele renk karıştırmayın; farklı katkılar birbirini bozar.
7. Hava alın. Kapak açık, motor çalışır durumda seviye düşmeyi bırakana kadar takviye edin. Varsa hava alma vidasını kullanın. Sonra kapağı kapatın, kısa bir tur atın, soğuyunca seviyeye tekrar bakın.

Boşalan eski antifrizi lavaboya ya da toprağa dökmeyin. Zehirlidir, tatlı kokusu hayvanları çeker. Kapalı bir kapta toplayıp atık kabul noktasına bırakın.

Yapılmaması gerekenler

• Sadece musluk suyuyla sistemi doldurup bırakmak. Kireç yapar, donma riski doğurur.
• Yüksek basınçlı yıkamayı peteğe dayamak.
• Sızıntıyı sürekli tıkaç tozuyla kapatmaya çalışmak. Kanalları da tıkar.
• Motor sıcakken üstüne soğuk su vermek. Ani ısı farkı çatlak yapabilir.

Sonrasında Ne Kontrol Edilir?

Temizlikten sonra ilk birkaç gün gözünüzü göstergeden ayırmayın. Isı hâlâ yükseliyorsa sorun radyatörde değil olabilir. Şu parçalar sırayla şüphelidir: termostat, radyatör kapağı, devirdaim pompası, fan müşiri ve fan motoru. Kapak basit ve ucuz bir parçadır; yayı yorulunca sistem basınç tutmaz, sıvı kaynar.